Tapu işlemlerinde bir gayrimenkulün satış değeri düşük gösterilerek daha az tapu harcı ve vergi ödemesi yapılabiliyordu. Ancak 1 Ocak 2026’dan itibaren para transferi denetimleri ev, arsa ve iş yeri alım satımında gerçek bedelin beyan edilmesini zorunlu kılacak. Öte yandan yeni yılda cezalar da katlanıyor. Peki gayrimenkulde yeni dönem nasıl olacak? İşte detaylar...

Bilindiği üzere gayrimenkul satış işlemleri sırasında tapu işlemlerinde bir ev, iş yeri veya arsanın satış değeri düşük gösterilerek daha az tapu harcı ve vergi ödenmesi durumları söz konusu olabiliyordu.

Örnek verecek olursak 10.000.000 TL’lik bir taşınmazın 3 milyon TL’si satış bedeli gösterilerek kalanı elden veya IBAN üzerinden transfer edilerek gayrimenkul satış işlemi yapılabiliyordu. Böylelikle 400 bin TL yerine 120 bin TL harç ödemesi yapılabiliyordu. Yeni dönemde denetimler sıkılaşacak.

PARA TRANSFERİNE SIKI DENETİM

MASAK’ın 1 Ocak 2026’dan itibaren devreye girecek düzenlemesiyle para transferlerinde belge ve açıklama zorunluluğu başlayacak. Örneğin 2 Ocak 2026’da satışı yapılacak bir konutta, alıcı gerçek bedel olan 10 milyon lirayı satıcıya göndermek zorunda olacak. Bankalar, transferin karşılığını belgeyle isteyecek; tapuda gerçek bedelin altında satış gösterilemeyecek.

Öte yandan bankadan nakit çekimlerinde de paranın nerede kullanılacağının beyan edileceği belirtildi. Banka paranın kaynağını soracak ve gerekli belgele ve açıklamaları MASAK’a iletecek.

‘PARA TRANSFERLERİNİ ÖNEMLİ DERECEDE ETKİLEYECEK’

Peki yeni sistem nasıl işleyecek? Gayrimenkulün değerini düşük gösterenlere ne kadar ceza kesilecek? Konuyla ilgili tüm merak edilenleri milliyet.com.tr’ye değerlendiren Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı şu ifadeleri kullandı: “Ağustos ayında yayınlanan bir tebliğ ile yeni yıl itibarıyla para aktarımlarına ilişkin düzenleme yürürlüğe girmişti. MASAK’ın 31 no’lu tebliğ taslağı önümüzdeki yıla ilişkin para transferlerini önemli derecede etkileyecek. Özellikle de gayrimenkul satışlarında çeşitli limitlerle düzenlemeler getirildi.

PARA TRANSFERİNDE YENİ SİSTEM NASIL İŞLEYECEK?

Gayrimenkul satışlarında nakit tahsilatların 200 bin TL’yi aşması durumunda bankalar artık en az 20 karakterli işlem beyanı isteyecekler. Gayrimenkulde 2 milyon TL ve üzeri işlemlerde ise çeşitli beyan formları alınacak. 20 milyon TL üzerindeki işlemlerde ise formun kaynağına dair ek belgeler isteniyor olacak.

İşlem tutarları tek işlem ya da birbiri ile bağlantılı birden fazla işlemde çeşitli limitler çerçevesinde belirlendi. 200 bin TL ile 2 milyon TL dahil olmak üzere bu tutarlar arasındaki nakit işlemlerde, beyan için bankalar, müşterisinden çeşitli işlem türünü seçmesini isteyecek. Burada ‘diğer’ ya da ‘bireysel ödeme’ gibi seçenekler olursa da bu durumda en az 20 karakter işlem açıklaması yazılması istenecek.

İşlem açıklamalarında gayrimenkul alım ödemesi, motorlu taşıt ödemesi, borç verme, ödeme, hediye bağış, yarım, vergi ve harç ödemesi, danışmanlık, avukatlık gibi hizmet ödemesi, kripto varlık, şans oyunu, eğlence ve sosyal medya harcaması gibi seçenekler olabilir. Bu başlıklar dışında kalanlarda ‘diğer’ seçeneğinde 20 karakterli açıklama yazılması zorunlu olacak.

İşleme ilişkin tutar 2 milyon TL ile 20 milyon TL arasında ise o zaman nakit işlem beyan formu adında bir form doldurulması istenecek. Beyan formuna baktığımızda hesap sahibinin mesleki faaliyetinden, işlem türünün ne olduğu, yatırılan paranın mahiyetinin ne olduğuna ilişkin detaylar isteniyor olacak.

HANGİ DURUMLARDA AÇIKLAMA YAZILMAYACAK?

Nakit işlem beyan formu alınsa da işlemin mahiyeti anlamında belge temini yoksa en az 50 karakter uzunluğunda detaylı bir açıklama yapılması isteniyor olacak. Burada tabi bazı istisnalar var. Bir müşterinin ayın finansal kuruluşu içindeki hesap hareketleri bu işlemlerin dışında olacak. Müşterinin kamu kurumu ve kuruluşu arasındaki işlemleri, bankaların kendi aralarındaki işlemlerinde bu beyanın verilmesine gerek duyulmuyor.